Loading...

مقالهٔ «نقش کسب‌وکارهای نوآور در تحول دیجیتال و بازآفرینی سازمانی»، منتشرشده در دنیای اقتصاد بهمن 96

مقالهٔ «نقش کسب‌وکارهای نوآور در تحول دیجیتال و بازآفرینی سازمانی»، منتشرشده در دنیای اقتصاد بهمن 96

فناوری های دیجیتال همه جنبه های زندگی را تغییر داده اند. سبک زندگی و نحوه کار کردن افراد کاملا از طریق فناوری های دیجیتال تغییر کرده است. سازمان ها به سمت کارایی بیشتر می روند و مشتریان تصمیمات اثربخش تری می گیرند و صنایع با روشن تر شدن ابعاد کارکردی فناوری های دیجیتال در حال متحول شدن هستند. از حوزه بهداشت و درمان گرفته تا حمل و نقل و فراتر از آن دیجیتال شدن کارها باعث شده است فرایندها کانالیزه شوند و یکپارچگی در زنجیره ارزش ایجاد شود. 

از طرفی در این دنیای جدید سازمان های بزرگ با پدیده کسب و کارهای نوآور روبه رو هستند که شاید درگذشته آنها را خیلی به لحاظ کوچک بودن و نداشتن زیرساخت های لازم جدی نمی گرفتند، اما سرعت رشد این کسب و کارهای به نظر کوچک به قدری زیاد است که سازمان ها را به وحشت انداخته است و هر روز یکی از این کسب و کارهای نوآور به بزرگترین در صنعت خود بدل می شود، و همه اینها به مدد فناوری های دیجیتال روی داده است. ایر بی اند بی  تبدیل به بزرگترین هتل دنیا شده است درحالی که هیچ هتل فیزیکی ندارد و اوبر  تبدیل به بزرگترین سازمان حمل نقل دنیا شده است درحالی که هیچ وسیله نقلیه ای ندارد.

سوالی که در این شرایط پیش می آید این است که عکس العمل سازمان های بزرگ در مقابل تهدید این کوچولوهای یاغی چیست و چگونه باید باشد؟ آیا باید بدون درنظر گرفتن تغییرات جدید مدل کسب و کار خود را بدون تغییر پیش ببرند؟ یا در این شرایط قافیه را به آنها ببازند و همه چیز را از دست رفته ببینند؟!. از نظر ما هنوز زمان برای سازگاری با مختصات درحال تغییر صنایع وجود دارد. سازمان های بزرگ در کشورهای توسعه یافته مزیت های رقابتی خود را به سمت بهره برداری از شرایط جدید هدایت می کنند که می توان به مواردی مانند: حجم بالای سرمایه گذاری ها، برند قدرتمند، ارتباط گسترده با مشتریان و زیرساخت های فنی نهادینه شده اشاره کرد. 

به اعتقاد اکثر رهبران صنعت کارکرد فناوری های دیجتال از بهبود دهنده حاشیه سود به توانمندساز کل کسب و کار در ایجاد نوآوری و تحول سازمانی تغییر کرده است. نگاه صرفا ابزاری به این نوع فناوری ها راه بجایی نخواهد برد و تنها نهادینه سازی آن در سازمان می تواند باعث ایجاد تغییر و مقابله با تهدیدهای روزافزون از کسب و کارهای نوآور گردد. بنابراین لازم است نوآفرینی سازمانی با رویکرد استفاده همه جانبه از فناوری های دیجیتال در سازمان ها صورت گیرد. نوآفرینی سازمانی یعنی خلق سازمانی جدید با مشخصات ساختاری و فرهنگی نوین که بتواند مختصات سازمان‌های نوظهور را داشته باشد و توان رقابت و توسعه را در خود داشته باشد. این نوآفرینی باید به گونه ای تعریف و طراحی شود که مبتنی بر پتانسیل قابلیت سازمان برای مواجه به بقای سازمانی و واکنش سریع و متناسب به محیط را ایجاد کند.

تحول دیجیتال IBM

شرکت IBM مطالعه بازآفرینی دیجیتال سازمان ها را از طریق پیمایشی جهانی در سال 2013 انجام داده است. در این پیمایش 1100 مدیرارشد از سازمان های خصوصی و دولتی و همچنین 5000 مشتری از 15 کشور به همراه 30 نفر آینده پژوه مورد بررسی قرار گرفتند. 

مقدمه و سوالی که در این مطالعه مطرح شده است بدین شرح است:

رهبران صنایع مختلف همواره از فناوری اطلاعات برای بهبود بهره وری و کارایی، دستیابی به بازارهای جدید و بهینه سازی زنجیره تامین استفاده کرده اند. اما آنچه تغییر کرده است انتظارات مشتریان می باشد. افراد در همه جا از شبکه های اجتماعی برای یافتن شغل، رستوران، دوست و شریک، و دستیابی به اهداف مشترک سیاسی استفاده می کنند. چطور سازمان ها می توانند به این تغییرات رخ داده پاسخ دهند؟ چطور می توانند از این فرصت در جهت نوآوری و رشد استفاده کنند؟ و چطور می توانند اینهمه تغییر را با کمترین هزینه انجام دهند؟

نتایج تحقیق نشان می دهد شرکت هایی که یک استراتژی منسجم برای یکپارچه سازی عناصر دیجیتال و فیزیکی سازمان داشته باشند می توانند بصورت موفق مدل کسب و کار خود را متحول کنند و مسیرهای جدید برای کل صنعت ایجاد کنند. سازمان ها با تمرکز بر دو حوزه می توانند این تحول را ایجاد کنند. حوزه اول تغییر شکل ارزش پیشنهادی به مشتری است و حوزه دوم متحول کردن مدل های عملیاتی می باشد.

1- تغییر شکل ارزش پیشنهادی: محصولات و خدمات، اطلاعات و مشتریان با استفاده از قابلیت های موبایل، تعامل و دسترسی به اطلاعات تغییر شکل پیدا کنند. چالش بعدی این خواهد بود که چگونه این ارزش پیشنهادی جدید را پول ساز کنیم.

2- تغییر شکل مدل عملیاتی: مدل عملیاتی می تواند طوری تطبیق داده شود که ترجیحات و نیازمندی های مشتریان در هریک از فعالیت هایی ممکن در زنجیره خرید و فروش مورد توجه قرار گیرد. انجام اینکار نیازمند یکپارچه سازی همه فعالیت های کسب و کار و بهینه سازی ارتباط داده ها به این فعالیت ها است. 

تا به امروز بیشتر سازمان ها تنها بر یکی از حوزه ها تمرکز داشته اند که بصورت مقطعی و درخصوص فعالیت های خاصی بوده است. داشتن یک رویکرد جامع و یکپارچه باعث می شود مسیر سومی که این دو حوزه را باهم ترکیب می کند ایجاد شود که بصورت همزمان ارزش پیشنهادی و مدل های عملیای سازمان تغییر می دهد.

برای یافتن بهترین مسیر جهت تحول نیازمند درک کاکل و ارزیابی دقیق عوامل مختلفی است که در زیر ارائه شده است:

•    نقطه ای که محصولات و خدمات در طیف دیجیتال به فیزیکی در صنعت قرار دارند
•    سطوح تطبیق موبایل و شبکه های اجتماعی و انتظارات مشتریان 
•    تحرکات استراتژیک سایر بازیگران صنعت
•    درجه یکپارچگی در مراحل تحول در فرایندهای جدید دیجیتال، تجربه گذشته و فیزیکی

کسب و کارهایی که به دنبال ایجاد ارزش پیشنهادی جدید برای مشتریان هستند و یا می خواهند مدل های عملیاتی خود را متحول کنند باید قابلیت های جدیدی برای انعطاف پذیری و پاسخگو بودن در مقابل انتظارات جدید مشتریان توسعه دهند.

ظهور کسب و کارهای نوآورانه

دموکراتیزه شدن فناوری دسترسی به منابع مالی را افزایش داده است و ظهور فرهنگ کارآفرینانه به معنای این است که هزاران کسب و کار فناور درحال ایجاد شدن هستند که از طریق مختلف برای سازمان های بزرگ تهدید ایجاد می کنند. کسب و کارهای نوآور مانند: Uber, Twitch, Tesla, Hired, Clinkle, Beyond Verbal, Vayable, GitHub, WhatsApp, Airbnb, Matternet, Snapchat, Homejoy, Waze و بسیاری نام های دیگر که هریک به بنگاه های اقتصادی بزرگ تبدیل شده اند. این کسب و کارها در مقایسه با رقبای سنتی خود بسیار سریعتر از آنچه تصور می شود به مقیاس یک بنگاه اقتصادی بزرگ می رسند. درحالی که شرکت های Fortune 500 بطور میانگین 20 سال طول کشیده است که به ارزش 1 میلیارد دلار برسند، گوگل در 8 سال اینکار را انجام داد و کسب و کارهایی مانند اوبر، اسنپ چت و شیاموی کمتر از 4 سال به این میزان ارزش در بازار رسیده اند. 

نمودار زیر نشان دهنده تاریخ رسیدن به ارزش 1 میلیارد دلاری است که نشان می دهد از سال 2014 به تعداد کسب و کارهای نوآور تک شاخ  بسیار بیشتر از قبل افزوده شده است و هرچه زمان می گذرد تعداد این کسب و کارهای بیشتر می گردد.

کسب و کارهای نو آور

کسب و کارهای نوآورانه با بهره گیری از فرصت هایی که فناوری های دیجیتال در بازار ایجاد کرده اند توانسته اند آینده صنایع را از آن خود کنند و این روند با سرعت زیادی درحال رشد است. همزمان کسب و کارهایی که قابلیت نوآفرینی نداشته اند از بین رفته اند و جایگاه خود را به کسب و کارهای نوآور داده اند. در این شرایط نوآفرینی سازمانی با بکارگیری فناوری های دیجیتال به عنوان راهکار برون رفت از خطر ورشکستگی شناخته شده است. درحال حاضر سازمان‌های با قدمت نيز شیوه‌های کاری خود را که تا کنون با تعصب و جدیت پیگیری می‌کردند متوقف کرده و با قبول سازوکارهای جدید بازی، شروع به بازآفرینی سازمان خود كرده‌اند یا با اصرار در کارکردهای گذشته با سرعت تمام به سمت افول کامل حرکت می‌کنند.

حوزه های نوآوری

بکارگیری موفق فناوری های جدید و یکپارچه کردن آنها با عملیات سازمان بطور قابل توجهی کارایی را افزایش می دهد. برخی از حوزه هایی که می توان با استفاده از فناورهای دیجتال در سازمان بازآفرینی کرد شامل موارد زیر است:

منابع انسانی: فناوری های کلیدی در این بخش شامل همکاری مجازی، سیستم های اعتبارسنجی فرد به فرد  و مصاحبه های دیجیتال است. در این زمینه آمارها نشان می دهد استفاده از پرتال های استعدادیابی برای استخدام هزینه های منابع انسانی را تا 7% کاهش داده است.

مالی: نوآوری های این بخش شامل سیستم های حسابداری ابری و هوش مصنوعی برای خودکار کردن فرایندها است. پیش بینی شده است این فناوری ها هزینه های عملیات مالی را تا 40% کاهش خواهد داد.

فناوری اطلاعات: فناوری های عمده این بخش شامل پردازش ابری، SaaS، هوش مصنوعی، کلان داده، امنیت و در آینده پردازش کوآنتوم هستند. پردازش ابری به تنهایی می تواند 25 تا 50 درصد هزینه های فناوری اطلاعات را کاهش دهد. 

مدیریت زنجیره تامین: فناوری های اصلی این بخش شامل حمل و نقل خودمختار و پهبادها ، سنسورهای مانیتورینگ کل زنجیره تامین، و پرینترهای 3 بعدی هستند. هزینه تدارکات سازمان های دیجیتال شده تنها 0.22 درصد از درآمد خالص را دربرخواهد گرفت که بسیار کمتر از هزینه های رقبای سنتی آنها خواهد بود.

تحقیق و توسعه: جمع سپاری ، هوش مصنوعی و ربات ها درحال راهبری تغییر در حوزه تحقیق و توسعه به سمت شیوه های جدید هستند که می توانند عملکرد فعالیت های این حوزه را بین 20 تا 40 درصد افزایش دهند. 

روش های نوآفرینی سازمانی 

برای تحقق نوآفرینی در حوزه های یاد شده روش های متنوعی وجود دارد از جمله ایجاد و ساخت فناوری های جدید، خرید فناوری، شراکت، سرمایه گذاری، ایجاد مرکز رشد یا شتاب دهنده سازمانی. در هر یک از روش های گفته شده کسب و کارهای نوآور نقش بسزایی دارند که در ادامه به آنها اشاره می شود.

ایجاد و ساخت: زمانی که نوآفرینی سازمانی مربوط به فعالیت اصلی شرکت است، ساخت مدل کسب و کار جدید ممکن است بهترین روش باشد البته درصورتی که تغییر زیاد در بازار رخ نداده باشد و شرکت فرصت بکارگیری افراد و قابلیت های لازم را داشته باشد. مهمترین مزیت این روش افزایش کنترل و کاهش هزینه ها در بازارهایی است که شرکت با توجه به استراتژی های محوری فعالیت های اصلی خود را در آن انجام می دهد.

خرید: خرید یک شرکت دیگر معمولا بهترین روش است زمانی که تصاحب بازار یک ضرورت استراتژیک برای سازمان است. شاید تملک یک شرکت دیگر زمانی که در بازار تغییرات وسیع رخ داده است و بکارگیری افراد مستعد غیرقابل انجام است بهترین روش باشد. اگر فرصت موجود ارتباط کمتری با فعالیت اصلی شرکت داشته باشد، خرید شرکت دیگر بیشترین توجیه پذیری را پیدا می کند.

شراکت: اگر مسئله استراتژیک ضروری وجود نداشته باشد سازمان می تواند با سازمانی که در حوزه دیجیتال فعالیت می کند و به عنوان نوآور این حوزه شناخته می شود شراکت کند تا در مورد بازار و مدل های شریک خود قابلیت کسب کند. رویکرد شراکت زمانی انجام می شود که روندهای جدید درحال ظهور هستند و مراحل اولیه خود را طی می کنند. با انجام شراکت می توان مسیر روندها را مدنظر داشت و در زمینه قابلیت های آن دانش بدست آورد. سازمان ها باید ذهنیت بازتری نسبت به شراکت داشته باشند. مدل های شراکت مانند همکاری با رقبا نقش اساسای در تحول دیجیتال سازمان های موجود دارد.

سرمایه گذاری: سرمایه گذاری در کسب و کارهای نوآور اغلب یکی از بهترین روش هایی است که به سازمان ها اجازه می دهد به مهارت ها و قابلیت های کاملا مرتبط دست پیدا کنند. همچنین این روش در مقایسه با روش ساخت، موانع موجود برای افراد کارآفرین درون سازمان که مجبور هستند رویه ها و آیین نامه های رسمی را رعایت کنند و گزارش های مبتنی بر ساختار سازمانی ارائه کنند را نخواهد داشت.

ایجاد مرکز رشد یا شتاب دهنده سازمانی: ممکن است این روش همانند روش سرمایه گذاری باشد اما برخلاف روش سرمایه گذاری که ارتباط کمتری با عوامل خارجی دارد این روش ارتباط نزدیکتری با کسب و کارهای نوآور ایجاد می کند و بدنبال تلفیق قابلیت های سازمانی، زیرساخت ها و منابع سازمانی به کسب و کارهای نوآور در زمینه تحول دیجیتال است. شتاب دهنده های سازمانی به عنوان ماشین کارآفرینی سازمانی شناخته می شوند.

20 سرمایه گذار خطر پذیر سازمانی برتر

نتیجه گیری

پیاده سازی مدل کسب و کار دیجیتال یک امر کاملا پیچیده است اما راه حل هایی وجود دارد که می تواند به سازمان های بزرگ درجهت ایجاد تحول کمک کند. لازم است سازمان ها بصورت کاملا زیربنایی روش های نوآوری و توسعه فناوری خود را تغییر دهند. آنها باید ابزارهای استراتژیک خود را بهبود دهند. تمرکز صرف بر خرید فناوری و یا ساخت فناوری دیگر توجیه اقتصادی ندارد و مسیر درست تحول و بازآفرینی سازمانی نیست. آنها باید مجموعه روش های خرید، ساخت، سرمایه گذاری، شراکت و مراکز رشد و شتاب دهنده را باهم بکار ببرند و با توجه به شرایط و روندهای صنعت تصمیم گیری کنند. سازمان ها باید تصمیمات استراتژیک برای سرمایه گذاری در حوزه دیجیتال را سریع تر اتخاذ کنند و فرایندهای داخلی خود برای شناسایی و ارزیابی سرمایه گذاری ها را تغییر دهند و مبنای این فرایندها را اطلاعات دریافتی از طریق تحلیل داده ها قرار دهند. سازمان های بزرگ می توانند از ظرفیت دارایی های ثابت و نقد خود برای سرمایه گذاری، شراکت یا خرید سهام کسب و کارهای نوآور استفاده کنند. 

کسب و کارهای نوآور به‌منظور برطرف‌ کردن نیازهای موجود در صنعت، با ارائه راهکارهای نوآورانه یا از طریق ارائه راه‌حل‌هایی به‌منظور ساده‌سازی فعالیت‌های زمان‌بر و پیچیده به رشد و توسعه اقتصادی کمک می‌کنند. دسترسی به اینترنت، گوشی های هوشمند، فناوری های نوظهور مانند IOT و شانس‌های برابری که در پرتو دیجیتال شدن سازمان ها در دسترس همگان قرار گرفته است اهمیت توسعه کسب و کارهای نوآور در سراسر جهان را بیش از پیش نشان می دهد. هیچ شکی نیست که ساختارهای تجاری، اجتماعی، سیاسی و قانونی جوامع، نقشی اساسی در پیشرفت اقتصاد یک جامعه خواهد داشت. در این راستا، کسب و کارهای نوآور نیز به‌عنوان ابزارهای جدید، با تاثیرگذاری روی ساختارهای یادشده می‌توانند تاثیرات مثبت (و البته منفی) روی اقتصاد جوامع داشته باشند. در این راستا کسب و کارهای نوآور در تحولات دیجیتالی رخ داده می توانند مسیرهای پیش روی توسعه دیجیتالی را سرعت بخشند و به سیاست گذاران در این حوزه کمک کنند تا تحول دیجیتال را اجرایی کنند.

منبع:  دنیای اقتصاد

برای دانلود مقاله کلیک نمایید.

مقالات مشابه
Too small!

MAKE YOUR BROWSER WINDOW WIDER

Please resize the browser window wider, you are not in mobile device. Switch to mobile device to see the mobile view.